۱۳۹۳ چهارشنبه ۳ ارديبهشت 2014 234 Wednesday
ارکان آموزش دینی به کودکان
کد خبر: 319 تاریخ انتشار: ۱۳۹۱ پنج شنبه ۱۸ آبان - 1:39 عصر ارسال به دوست نسخه چاپی
ارکان آموزش دینی به کودکان
شخصیت هر فردی در دوران کودکی شکل می گیرد و برخورد مناسب می تواند کودکان را که آینده سازان هر کشوری هستند در مسیر درستی قرار دهد. برای تربیت نیاز نیست كه از روش های خشونت بار استفاده كرد زیرا این روش همواره نتیجه عكس می دهد، بلكه باید با روش محبت و تكریم و احترام به آنان، در تربیت و تأدیب کودکان كوشید.

آموزش دینی به کودکان در جامعه اسلامی یکی از ارکانی است که می تواند تعیین کننده آینده جامعه باشد،چراکه شخصیت هر فردی در دوران کودکی شکل می گیرد و برخورد مناسب می تواند کودکان را که آینده سازان هر کشوری هستند در مسیر درستی قرار دهد. برای تربیت نیاز نیست كه از روش های خشونت بار استفاده كرد زیرا این روش همواره نتیجه عكس می دهد، بلكه باید با روش محبت و تكریم و احترام به آنان، در تربیت و تأدیب کودکان كوشید.

برای آموزش دین به کودکان اولین چیزی که باید مد نظر داشت و نسبت به آن آگاهی پیدا کرد شناخت روحیات و ویژگیهای کودکان و همچنین شناخت مراحل رشد آنهاست . باید توجه داشت که وجود گرایش دینی در کودکان غیر قابل انکار است . آنها سرشت خداجوی دارند و مفاهیم اساسی دین اسلام نیز اموری هستند که با سرشت کودک سازگاری بوده و اکتسابی نیستند و وظیفه تعلیم و تربیت شکوفا کردن این گرایشات فطری است.در نتیجه تمایلات فطری کودک کمک کننده است و باید به تفاوتهای فردی کودکان نیز توجه داشت که برخی در یادگیری مطالب سریع تر بوده و برخی کندتر و سطح تفکر کودکان نیز مختلف است ، برخی در پاسخ به سئوالی به تفکر شهودی برمی گردند و برخی در سطح عملیات عینی قرار دارند.

بطور کلی در آموزش کودکان دو دوره کلی وجود دارد : سنین 5 تا 9 سال و 9 تا 13 سال .

در دوره خردسالی ( 5- 9 سال ) باید خام بودن تفکر وی را در ارتباط با مفاهیم دینی تصفیه نمود به این صورت که در برخورد با برداشتهای خام و پاسخگویی به سئوالات کودکان درباره خدا و سایر موجودات مجرد و مفاهیم فوق طبیعی به گونه ای عمل شود که جلوه های خام و مادی تصور خردسالان نفی گردد اما چون آنها ظرفیت درک مفاهیم انتزاعی را ندارند نباید به ویژگیها و صفات این مفاهیم پرداخت . مثلا در برخورد با کودکی که خدا را مثل انسان تصور می کند باید گفت که خدا مثل ما نیست ، دست و پا ندارد ، مثل ما زندگی نمی کند ... . و در سنین بالاتر می توان دیده نشدن خداوند را به برخی تجربه های آنها از حقایق موجود ولی نادیدنی مثل فکر ، جریان برق و ... تشبیه کرده ضمنا باید توجه داشت که دین کودک باید کودکانه باشد و اینکه هدف عمده در این مرحله جذب برای آموزش است نه صرف آموزش.3  کودک در دوره دوم ( 9- 13 سالگی ) در مرحله عملیات عینی قرار دارد . از این رو نمی توان مفاهیم انتزاعی شود و آنها را به احساسات و تجربیات خود ارجاع داد . اما خامیهای تفکر کودکان راباید زدود و از طریق جنبه های اثباتی به حقیقت نزدیک کرد؛ مثلا وقتی خدا را از داشتن والدین منزه می کنیم می توانیم به آنها تذکر دهیم که وجود همه چیز از خداست اما وجود خدا از آن خود اوست همان گونه که رطوبت همه چیز از آب است اما رطوبت آب از آن خودش می باشد.

عوامل موثر بر تربیت دینی :

محبت : از عوامل موثر بر تربیت ، محبت است که نیاز اساسی کودکان و غذای روح آنها می باشد . کودک به محبت کننده علاقه مند شده خود را شبیه وی ساخته و از او حرف شنوی دارد . حضرت امام (ره) به کودکان بسیار محبت می نمودند : « بچه ها به خدا نزدیک ترند و پاکیزه تریند » و می فرمودند : « بچه جدید العهد و ملکوتی است و به مبدأ نزدیک تر.»5 معلم: معلم از جمله کسانی است که کودک تأثیر پذیری بسیار از او دارد و دو عامل اصلی جذب او برای کودک مقبولیت و محبوبیت است که از این دو عنصر می توان استفاده مطلوب نمود.6

تشویق و تنبیه : عوامل دیگری چون تشویق و تنبیه نیز مؤثرند که هر یک باید اصولی و با طی نمودن مراحل مخصوص آن مورد استفاده قرار گیرد . مراقبتهای پدر و مادر : مراقبات مادر هنگام بارداری و شیر دهی از عوامل بسیار تأثیر گذار بر سرنوشت کودک است . گناه بر بچه اثر می گذارد ؛ غذای حرام یا غیبت کردن مادر و ... می تواند از عوامل زمینه ساز شقاوت کودک در آینده باشد تقوای مادر در دوران شیردهی ، با وضو شیر دادن ، زمینه ساز سعادت فرزند می باشند . مارد و پدر نقش مهمی در تربیت دینی فرزند دارند که به علت گسترده بودن این بحث شما خوانندگان عزیز را به دو کتاب دکتر علی قائمی که بسیار مفید فایده است ، ارجاع می دهیم .

اصول تربیت دینی : هر مطلب علمی دارای اصولی است که بدون آن ورود در آن علم بی اثر یا کم اثر است، علم تربیت نیز اصولی دارد که موارد زیر از آن جمله اند :

1ـ اصل سهولت : طبق این اصل از سخت گیری و خشونت نسبت به کودک باید پرهیز نمود چرا که آسان گیری کودک را علاقه مند و سخت گیری او را به اصل دین بدبین می کند .

2ـ اصل تدریج : همان طور که خداوند نیز آیات و احکام را تدریجا نازل فرموده در آموزش به کودکان نیز اصل تدریج باید رعایت شود تا کودک متناسب با رشد و شکوفایی استعدادش مطالب را درک کند .

3ـ اصل مداومت و استمرار: آموزش در اسلام امری مستمر و مداوم است . اهمیت آموزش به کودک از سویی و طولانی بودن دوره ساختار ذهنی و روانی کودکی از سوی دیگر استمرار و مداومت در آموزش را می طلبد و باید به موازات رشد عقلی و تحول روانی کودک مفاهیم اعتقادی را به وی انتقال داد و از شتاب و فشار پرهیز نمود .

4ـ اصل آگاهی بخشی : هدف تعلیم باید رشد فکری و یادگیری دانش آموز باشد که براساس تفکر و فعالیت فکری ، سودمندتر از تکرار و مرور آن است .

5ـ اصل تفاوتهای فردی : در آموزش کودکان نمی توان به طور یکسان عمل کرد و باید متناسب با ویژگیهای شناختی عاطفی ، انگیزش و سوابق خانوادگی از روشهای گوناگون و موثر استفاده کرد ، برخی با شعر، بعضی با داستان و برخی با پرسش و پاسخ بهتر درک می کنند ، برخی زودتر و بعضی دیرتر . پس باید تفاوتهای فردی را در نظر داشت

یاد دادن فرایض دینی به كودك

یكی از وظایف بسیار مهم هر پدر و مادری برای فرزندش یاددادن فرایض و واجبات دینی از قبیل نماز – روزه و....است اگر این كار بصورت اصولی و منطقی صورت گیرد همین دستورات دینی به عنوان عامل مثبت و موثر در ممانعت و بازدارندگی او از انحرافات اخلاقی و عاطفی كاملآ تاثیر بسزایی خواهد داشت و زمانیكه بزرگ شد فردی متدین و انسانی با شخصیت عالی می شود پس برای اینكه این فرایض درست به كودك یاد داده شود رعایت نكاتی الزامی است كه تنها به چند مورد مهم آن اشاره می شود:

۱-با توجه باینكه كودك از اعمال ما تاثیر پذیرفته و از آن تقلید نموده و درس می گیرد پس الگوی مناسب و خوبی برای او باشید بعبارت دیگر اگر فرایض دینی را در خانواده و نزد كودك رعایت كنید فرزندتان نیز با مشاهده رفتار و اعمال شما شیوه صحیح و درست را از شما یاد گرفته و در انجام آن كارها عادت خواهد كرد و دیگر نیازی به مراقبت های بعدی شما نخواهد داشت و در اینصورت یقین بدانید او با صبر و پایداری در صراط مستقیم قدمی را برای كار خلاف بر نخواهد داشت.

۲-سعی كنید به سوالات فرزندتان در مسائل دینی در خور درك و فهم و عقل او پاسخ دهید و حدالمقدور جوابتان بسیار ساده و كوتاه باشد نیازی نیست هرچه معلومات دارید جستجو كرده و به خورد او بدهید چون هنوز كودكتان با اندازه كافی به رشد عقلی و ذهنی لازم خود نرسیده است لذا بسیاری از مطالب شما را درك نكرده و از آنها چیزی نخواهد فهمید در نتیجه دچار احساس زبونی و حقارت شده و این عمل شما تاثیر بدی را روی روحیه او می گذارد.

۳-برای اینكه فرایض دینی را كودكتان یاد بگیرد سعی كنید مفهوم و نیز هدف از آنها را متناسب با فهم كودك به او تفهیم كنید هرگز او را به اجبار به این كار وادار نكنید زیرا قطعآ نتیجه نمی دهد چون شما با ترسی كه در دل لطیف و كوچك فرزندتان ایجاد می كنید باعث می شوید او انجام این فرایض را به عنوان وظیفه تحمیلی از طرف شما به خودش قلمداد نموده و تنها به جهت ترس و برای ریا و تزویر به شما به این كارها اقدام كند و معلوم است با این چنین كارهایی هرگز نتیجه مثبت از تربیت دینی عاید او نشده و كودك نخواهد توانست از روشهای سازنده و موثر آن بهره ببرد.

بنابراین والدین عزیز در تربیت فرزندتان باید طوری به آموزش دهید كه فرایض دینی را تنها با اختیار باطنی و با رغبت درونی انجام دهد تا تاثیرات مثبت مكتب انسان ساز اسلام را پذیرا گردد.

۴-والدین گرامی روش اشتباه مطمئنآ نتیجه بی ثمر دارد. یادتان باشد آینده كودك به دوران كودكی او بستگی دارد پس چه بهتر است زیز بنای تربیتی فرزندتان را طوری پی ریزی كنید كه وقتی بزرگ شد خیالتان از همه لحاظ راحت باشد پس سعی نمایید در تربیت كودكتان احكام و قوانین دینی و در راس همه آنها خداوند متعادل را آنطوریكه شایسته است به فرزندتان بشناسانید. اگر به فرزندتان بیآموزید كه خداوند دوستدار ما بوده و در همه حال ناظر بر اعمال و حتی نیات ما است و به تمامی اعمال نیك ما پاداش میدهد و تمامی دستورات و قوانین الهی نیز كه توسط پیامبران الهی به بشر فرستاده قطعآ برای خیر و صلاح و سعادت جسمانی و روحانی ما است . اگر به كودكتان تفهیم نمایید كه وظیفه ما نیز در قبال این همه نعمت كه خداوند به ما ارزانی نموده سپاسگزاری و سر تسلیم فرود آوردن در مقابل او وعمل به دستورات او است یقین داشته باشید در سایه چنین تربیت درست و منطقی كودك از ته دل به خالق هستی و دستورات دین علاقه مند می شود و برای تشكر از نعمات خدا و سلامت روحی و روانی خود هرگز گرد گناه نخواهد رفت و در نتیجه براحتی در جامعه جلوی هر گونه خلاف و كار های ناشایست گرفته می شود و اینجاست كه روش تربیتی شما در مورد فرزندتان جواب مثبت خواهد داد.

 

برچسب هابرچسب ها: ,


نظرات بینندگان
تاکنون نظری برای این خبر ارسال نشده است
نظر شما
نام:  
پست الکترونیکی:  
 
نظر شما:  

فیسبوک محل دوستتان را روی نقشه نشان می دهد 40 موبایل را بطور همزمان شارژ کنید صفحه کلید چندکاره مایکروسافت توانایی اپل در تشخیص صاحب صدای ضبط شده هوش کلاغ به اندازه یک کودک 7 ساله است پایان کار ویندوز xp فضاپیمای ناسا با سطح ماه برخورد کرد گوگل آسانسور فضایی می سازد ترفندهایی برای مطالعه بهتر سخت‌افزارهای اکسترنال به کمک کامپیوترها حافظه نوزادان یک ساله را دست کم نگیرید ارتباط دانشگاه شریف با صنعت 10درصد است تصاویر دیدنی از نخستین چهارگانه نادر ماه‌گرفتگی کلی تجمیع پارک های علم و فناوری استان تهران ضربه روحی ارثی است راه اندازی رصدخانه آنلاین علم و فناوری عربی زمان برگزاری امتحانات مدارس درمان آلزایمر با خمیر بازی امشب دیدن مریخ را از دست ندهید باتری موبایل را در کمتر از 30 ثانیه شارژ کنید زبان آموختنی است یا غریزی تغییر کتابهای چهارم و هشتم برای سال تحصیلی جدید نصب دریچه مصنوعی بدون عمل باز قلب سیستم عامل‌ها و برنامه‌های آسیب پذیر برای گوشی و تبلت زمان برگزاری مسابقات رباتیک دانش آموزی جزئیاتی درباره ارائه کارتهای الکترونیک به دانشجویان آزاد 22 سال تا روز واقعه! کامپیوتر خود را ساکت کنید مدیریت Inbox و Label چند کلید در مک لغو پذیرش بدون کنکور در دکتری پژوهش محور تقویم آزمون‌های زبان تولیمو در سال 93 محبوب ترین "تبلت" و "تبلت پی سی" های تاریخ احتمال برگزاری "کنکور فراگیر ۹۳" در مرداد ماه تمدید ثبت نام در فراخوان جذب و بورس دانشگاه آزاد افزایش ظرفیت کارشناسی ارشد و دکتری تولید لباس از شکر برگزاری چهارمین مسابقه ملی نانو در سراسر کشور امکانات جذاب htc one m8 آخرین مهلت ثبت‌نام آزمون مهندسی حرفه‌ای